Kategoria:DAWNE URZĘDY
Z GenParaf
Źródło http://pl.wikipedia.org/wiki/Kategoria:Urz%C4%99dy_grodzkie
- Uwaga aby nie powielać przepisywania określeń i znaczenia poszczególnych funkcji i urzędów
należy umieszczać jedynie te nowe funkcje i urzędy ,które nie wymienione są w w/w źródle.Patrz zakładka dyskusji
Urzędy ziemskie w Rzeczypospolitej Obojga Narodów wywodziły się z urzędów książęcych z czasów rozbicia dzielnicowego.
Najważniejszymi urzędnikami ziemskimi byli wojewoda i kasztelan, gdyż z urzędu wchodzili do Senatu. Po nich w każdej ziemi następowali pozostali urzędnicy. W większości były to godności honorowe. Urzędy ziemskie dzieliły się na dygnitatrskie (łac. dignitates) i officia. Dygnitarzami byli: wojewoda, kasztelan, podkomorzy i sędzia ziemski. Officia to urzędy: stolnika, podstolego, cześnika, podczaszego, łowczego, miecznika, chorążego i wojskiego
*Urzędy senatorskie
- arcybiskup
- biskupi
- wojewoda
- kasztelan
Porządek starszeństwa sprecyzowała konstytucja (ustawa sejmowa) z 1611 roku.
I tak w Koronie po urzędach senatorskich następowali kolejno:
*Urzędy ziemskie
- podkomorzy
- starosta grodowy
- chorąży
- sędzia ziemski
- stolnik
- podczaszy
- podsędek
- podstoli
- cześnik
- łowczy
- wojski większy
- pisarz ziemski
- miecznik
- wojski mniejszy
Na Litwie kolejność była następująca:
- ciwun
- marszałek ziemski
- podkomorzy
- starosta grodowy
- chorąży
- sędzia ziemski
- wojski większy
- stolnik
- podstoli
- pisarz ziemski
- podwojewodzi albo podstarości
- sędzia grodzki
- pisarz grodzki
- podczaszy
- cześnik
- horodniczy
- skarbnik
- łowczy
- miecznik
- koniuszy
- oboźny
- strażnik
- krajczy
- leśniczy
- mostowniczy
- budowniczy
*Urzędy wojskowe
- Cejgmistrz
- Cejgwart
- Generał artylerii
- Hetman nadworny
- Hetman polny litewski
- Hetman wielki koronny
- Hetman wielki litewski
- Oboźny
- Pisarz polny
- Pisarz pułkowy
- Regimentarz
- Starszy nad armatą
- Strażnik polny
- Strażnik wielki
Urzędy dworskie – w I Rzeczypospolitej zespół urzędów odpowiedzialnych za sprawne funkcjonowanie dworu monarchy.
*Urzędy dworskie dzieliły się na:
- urzędy nadworne, związane bezpośrednio z obsługą monarchy, z kolei dzieliły się na:
- urzędy stołu królewskiego, w ich skład wchodził
- kuchmistrz wielki koronny
- kuchmistrz wielki litewski
- stolnik wielki koronny
- stolnik wielki litewski
- podczaszy wielki koronny
- podczaszy wielki litewski
- krajczy wielki koronny
- krajczy wielki litewski
- podstoli wielki koronny
- podstoli wielki litewski
- cześnik koronny
- cześnik wielki litewski
- urzędy reprezentujące majestat monarszy, w ich skład wchodził
- chorąży wielki koronny
- chorąży wielki litewski
- miecznik wielki koronny
- miecznik wielki litewski
- koniuszy wielki koronny
- koniuszy wielki litewski
- łowczy wielki koronny
- łowczy wielki litewski
- urzędy dworu to:
- marszałek nadworny
- podkomorzy nadworny
- łożniczy
- szambelan
- prywatny sekretarz króla
- sekretarz królewski
- kapelan
- kaznodzieja nadworny [1]
- szafarz
- śpiżarny
- piwniczy
- woźniczy
- pułkownik rot dworskich
- kapitan gwardii królewskiej
- ochmistrz
- ochmistrzyni
*Urzędy grodzkie
- Burgrabia (urząd)
- Podstarości
*Inne urzędy
Obecnie w tej kategorii brak stron oraz plików.
